Czy jest wyjście?
O. Emanuel nie poprzestaje na wyjaśnieniu problemu sumienia skrupulackiego. Idzie dalej podając konkretne wskazówki, jak można poradzić sobie ze skrupułami. Wyjście jest bowiem możliwe, a nawet konieczne.
Oto niektóre z praktycznych wskazówek dla tych, którzy mają sumienie skrupulackie:
1.Podstawą jest uświadomienie sobie swego stanu, że to, co skrupulat bierze za wyrzuty, w rzeczywistości nimi nie są.
2.Ważne pozostaje nieustanne dążenie do zdobywania dojrzałości emocjonalnej, uczenie się podejmowania samodzielnych decyzji. Będzie się to wyrażać m.in. w tym, iż to sam skrupulat będzie kierował swoim postępowaniem, nie zaś nieprzemyślane emocje.
3.Skrupulat patrzy na Boga przede wszystkim jako na Sędziego, gdzieś w oddali pozostaje natomiast prawda o Bogu jako Miłości. Podstawową zaś prawdą jest miłość Boga do człowieka i Boże pragnienie zbawienia człowieka. Ważne jest, by skrupulat uświadomił to sobie i często rozważał tę Bożą miłość do człowieka.
4.Bardzo ważna jest postawa skrupulata wobec sakramentu pokuty i pojednania. Powinien on spojrzeć z realizmem na swą grzeszną naturę, a jednocześnie pamiętać, że to, co może uczynić, to nieustannie podnosić się z upadku, nawracać się. Po to właśnie jest spowiedź, która jest uznaniem swej grzesznej natury i spotkaniem z miłującym Chrystusem, który niesie przebaczenie. W tym kontekście ważne jest, by spowiedź odbywała się regularnie, ale nie za często (może być co dwa, trzy tygodnie lub co miesiąc, w zależności od głębi życia duchowego). Wyznanie grzechów nie powinno przypominać szczegółowej litanii, rozdrabniania wszystkiego na drobny pył. Mają to być zdania proste i konkretne, bez niepotrzebnych dygresji i wyjaśnień. Nie wolno również wałkować tego samego grzechu. Rachunek sumienia powinien być także krótki i konkretny.
5.Skrupuły dotykają również bardzo delikatnej sfery seksualnej, która przynależy do samej egzystencji człowieka. Jakie wskazówki dla tej sfery? Po pierwsze, sam popęd seksualny nie jest grzechem. Jest nim natomiast takie działanie, które wszelkie dobre wartości podporządkowuje temu popędowi. Trzeba przemyśleć wartości związane z tą dziedziną, podejść do tego spokojnie – obsesyjny lęk przed seksem niczego nie rozwiąże. Jest to temat, o którym można by pisać bardzo dużo i długo.
6.Spowiednicy zalecają skrupulatom kierowanie się zasadą oczywistości – dotyczy ona jedynie skrupulatów! Zasada ta polega na tym, że jeśli skrupulat nie jest pewien, czy popełnił grzech ciężki, oznacza to, że go nie popełnił.
Oczywiście wskazówki te nie wyczerpują tematu. Pozostają jeszcze przywileje skrupulatów, ale o tym szerzej pisze już sam o. Emanuel Działa w swej książce Skrupulatom na rachunek.
Justyna Królak